ZAPYTAJ KUSTOSZA #5

Czy namioty takiej klasy jak prezentowane na wystawie „Sztuka Wchodu. Namioty tureckie” pojawiają się w handlu antykwarycznym?
Dr Magdalena Piwocka, Dział Tkanin: Nie pamiętam takiego przypadku w handlu antykwarycznym. Ale mogą się pojawić pojedyncze płoty, które chętnie wykorzystywano  od  XIX wieku, jako „makaty” zdobiące wnętrza.

Czy w zbiorach wawelskich jest broń wykonana ze stali damasceńskiej; z charakterystycznym falistym wzorem czy ornamentem typu „róża Mahometa”?
Krzysztof Czyżewski, Dział Militariów: Na wystawie można obejrzeć wiele przykładów broni wykonanej ze tzw. stali damasceńskiej. Są to głownie szabli tureckich i perskich, jataganów, a także lufy strzelb.


W jakich okolicznościach trafił na Zamek fragment płotu tureckiego namiotu: – jego dekoracje o dużych linearnych motywach roślinnych szczelnie wypełniających arkady – różnią się charakterem od występujących na 3 kompletach namiotach eksponowanych na wystawie. Czy ta odmienność wynika z innego czasu powstania (a zatem ewolucji stylu), przeznaczenia namiotu (a więc niejako rangi), czy tez z wykonania w innym warsztacie?
Dr Magdalena Piwocka, Dział Tkanin: Płot namiotu (z pierwszej sali w ekspozycji) trafił na Wawel z daru Szymona Szwarca, jak pozostałe namioty drezdeńskie,  wraz z wielkim namiotem czerwonym w r. 1934, jako dodatkowy  element (przegroda namiotowa?). Był niekompletny, na Wawelu scalono go z fragmentów. Stosunkowo niedawno okazało się, że stanowi  część dużego namiotu, z którego w Dreźnie pozostał tylko dach. Namiot ten ma szczegółowa dokumentację . Został zamówiony w Stambule w r. 1713 przez Augusta III Mocnego i sprowadzony do Warszawy w r. 1714. W r. 1729 wywieziony do Drezna, z dużym transportem namiotów tureckich, w tym – trofeów odsieczowych. Wszystkie te namioty pozostały w Dreźnie do początku lat 30-tych XX wieku. Namiot sprowadzony w 1714 – nie był kompletny już w r. 1844. kiedy odnotowano tylko dach. (Płoty zapewne pocięto i fragmenty „dostały sie nam z dobrodziejstwem inwentarza”.).


Dlaczego zachowała się tylko głownia szabli Kara Mustafy?
Krzysztof Czyżewski, Dział Militariów: Głownia szabli wiązanej tradycyjnie z Kara Mustafą została pozbawiona rękojeści z powodów ekonomicznych. Proceder przetapiania i spieniężania opraw mieczy, szabli, pałaszy, rapierów, wykonanych ze srebra, a nawet złota, jest dobrze znany. Wobec trudności finansowych właściciele kosztownej broni poświęcali kruszcowe elementy oręża i sprzedawali pozyskiwane przy tej okazji kamienie szlachetne.

Ile waży juszman?
Krzysztof Czyżewski, Dział Militariów: 8.10 kg

Jak wyglądało tradycyjne uzbrojenie tureckie używane podczas Odsieczy Wiedeńskiej?
Krzysztof Czyżewski, Dział Militariów: Uzbrojenie wojska tureckiego w okresie kampanii wiedeńskiej było zróżnicowane w zależności o formacji. Ekspozycja wawelska pozwala zapoznać się z typowymi rodzajami oręża ochronnego, do którego należą szyszaki, zbroje kolczo-płytowe zwane juszmanami (jeden z nich ze spodniami), karwasze do osłony przedramion, ochrony łydek (buturłyki), a także zbroja na konia i jedna płyta ze zbroi typu cztery lustra. Broń białą reprezentują szable i jatagany, obuchową toporki, buławy i buzdygany, a palną strzelby skałkowe.

Czym się różni rząd koński turecki od polskiego z okresu kampanii wiedeńskiej?
Krzysztof Czyżewski, Dział Militariów: Jeśli chodzi o siodła polskie, to ich konstrukcja wzorowana była na siodłach wschodnich. Różnice objawiały się w dekoracji, chociaż także wiele siodeł polskich zdobiono na sposób orientalny.